Ten zawód medyczny będzie wreszcie uregulowany. „To niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa”

Na początku lipca Sejm uchwalił w piątek ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, tzw. lex szarlatan. Ma ona na celu poważne ograniczenie „praktyk pseudomedycznych”, czyli wyeliminowanie z rynku i Internetu groźnych dla zdrowia i życia usług, które nie są zgodne z bieżącą wiedzą medyczną.

Nowe przepisy będą dotyczyć m.in. dietetyków. Nie będą mogli twierdzić, że w przypadku poważnych chorób dieta zastąpi „insulinę, chemioterapię, leczenie psychiatryczne lub terapię choroby autoimmunologicznej”. Przy dyskusji o lex szarlatan specjaliści zwracali uwagę, że zawód dietetyka w Polsce wciąż nie jest uregulowany. Dietetykiem może nazwać się zarówno osoba po studiach, jak i po tygodniowym kursie.

Ustawa o zawodzie dietetyka

Ale najwyraźniej to się niebawem zmieni. Do Sejmu wpłynął poselski projektu ustawy o zawodzie dietetyka i samorządzie zawodowym dietetyków. To efekt ponad dwóch lat prac Parlamentarnego Zespołu ds. Ustawowego Uregulowania Zawodu Dietetyka i Utworzenia Samorządu Zawodowego Dietetyków. W opracowanie projektu zaangażowani byli przedstawiciele środowiska naukowego, organizacji zawodowych oraz praktykujący dietetycy z całego kraju.

Celem ustawy jest kompleksowe uregulowanie zawodu dietetyka jako samodzielnego zawodu medycznego poprzez określenie zasad wykonywania zawodu, wymagań kwalifikacyjnych, wprowadzenie prawa wykonywania zawodu, utworzenie ogólnopolskiego rejestru dietetyków oraz powołanie samorządu zawodowego dietetyków. Kluczowym założeniem proponowanych rozwiązań jest zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów oraz zapewnienie wysokiej jakości i jednolitych standardów świadczeń dietetycznych w Polsce.

Zapewnić bezpieczeństwo zdrowotne

„Projekt ustawy o zawodzie dietetyka i samorządzie zawodowym dietetyków jest odpowiedzią na trwający od wielu lat brak kompleksowych uregulowań prawnych” – piszą w uzasadnieniu autorzy projektu.

„Polska, tak jak wiele krajów rozwiniętych, zmaga się obecnie ze znacznym wzrostem zachorowań na schorzenia dietozależne, takie jak otyłość, cukrzyca typu 2, insulinooporność, miażdżyca oraz nadciśnienie tętnicze. Schorzenia związane z dietą i stylem życia coraz częściej dotykają nie tylko dorosłych, ale także młodzież i dzieci. Jest to między innymi skutek braku powszechnego dostępu do profesjonalnej opieki dietetycznej” – podkreślają.

„Dietetyk jest zawodem medycznym, którego działania mają bezpośredni wpływ na zdrowie, przebieg leczenia i jakość życia pacjentów. Uregulowanie zasad wykonywania zawodu jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego społeczeństwa oraz zagwarantowania, że świadczenia dietetyczne będą realizowane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i kompetencje zawodowe. To szczególnie istotne w dobie rosnącej liczby chorób dietozależnych oraz coraz większej roli żywienia w profilaktyce i dietoterapii” – mówiła dr hab. n. med. i n. o zdr. Agnieszka Białek-Dratwa, p.o. Kierownika Zakładu Żywienia Człowieka Katedry Dietetyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Czym grozi brak uregulowań?

Autorzy projektu wyliczają konsekwencje dalszego braku uregulowań prawnych. To m.in.

• utrzymanie stanu, w którym kompetencje dietetyków nie są wykorzystywane przez system ochrony zdrowia,
• wydłużenie czasu hospitalizacji, zwiększenie częstotliwości powikłań pooperacyjnych i obniżenie efektywności rehabilitacji przy jednoczesnym wzroście kosztów leczenia,
• przejmowanie zadań dietetyków przez osoby nieuprawnione i spadek jakości świadczeń,
• utrzymanie niskiego bezpieczeństwa pacjentów pozbawionych możliwości weryfikacji kwalifikacji osoby podającej się za dietetyka,
• zwiększona podatność populacji na ciężki przebieg chorób zakaźnych wskutek złego stanu odżywienia (doświadczenia z okresu pandemii SARS-CoV-2),
• utrzymanie nierównego dostępu obywateli do działań profilaktyczno-leczniczych z zakresu żywienia klinicznego.

Autorzy projektu chcą, aby ustawa weszła w życie 1 stycznia 2027 r. Natomiast wydłużone wejście w życie, po upływie 36 miesięcy od dnia ogłoszenia, przewidziano dla przepisów wymagających wdrożenia infrastruktury teleinformatycznej i organizacyjnej: przepisów o Ogólnopolskim Rejestrze Dietetyków i zaświadczeniach oraz obowiązków w zakresie prowadzenia i udostępniania dokumentacji medycznej.